Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành nền tảng của nhiều sản phẩm công nghệ, câu hỏi không chỉ là AI có thể làm được gì, mà còn là AI nên được phát triển và sử dụng như thế nào để phục vụ con người một cách bền vững?
Trao đổi với Tạp chí Nghiên cứu Phật học, đại diện ASUS chia sẻ quan điểm về trách nhiệm xã hội của nhà sản xuất AI và ranh giới giữa công nghệ với vai trò không thể thay thế của con người.
AI và trách nhiệm xã hội của nhà sản xuất công nghệ
Phóng viên: Khi AI ngày càng trở thành một phần cốt lõi trong sản phẩm và hệ sinh thái công nghệ, ASUS nhìn nhận trách nhiệm xã hội của nhà sản xuất AI như thế nào trước những tác động dài hạn đối với con người và cộng đồng?
Đại diện ASUS: Khi AI ngày càng được tích hợp không chỉ trong sản phẩm mà còn trong toàn bộ hệ sinh thái số, chúng tôi tin rằng trách nhiệm của nhà sản xuất vượt xa yếu tố hiệu năng và đổi mới. Không chỉ đặt câu hỏi AI có thể làm được gì, mà còn cần đặt thêm câu hỏi AI nên làm gì và được triển khai dưới những cơ chế bảo vệ nào.
Theo chúng tôi, trách nhiệm xã hội trong phát triển AI có thể nhìn từ ba khía cạnh chính.
Trước hết là niềm tin và tính minh bạch. Người dùng có quyền biết khi nào AI đang hoạt động, dữ liệu nào được sử dụng và thông tin của họ được bảo vệ ra sao. Vì vậy, ASUS ưu tiên phát triển các ứng dụng theo nguyên tắc “privacy-first” (tạm dịch: ưu tiên quyền riêng tư), đồng thời trao cho người dùng quyền kiểm soát thực chất đối với dữ liệu cá nhân. Công nghệ AI xử lý trực tiếp trên thiết bị (on-device AI) vì thế trở thành một yếu tố quan trọng, vừa nâng cao bảo mật vừa cải thiện trải nghiệm sử dụng.
Thứ hai là thiết kế lấy con người làm trung tâm. Theo triết lý của ASUS, AI nên trao quyền cho người dùng thay vì làm suy giảm tính chủ động của họ. AI hoạt động hiệu quả nhất khi đóng vai trò như một “trợ lý đồng hành” (co-pilot), hỗ trợ giảm bớt các công việc lặp lại để người dùng có thể tập trung vào những nhiệm vụ quan trọng hơn. Chẳng hạn như tự động sắp xếp tệp tin, gợi ý nội dung theo ngữ cảnh công việc hoặc tóm tắt ghi chú.
Thứ ba là tác động dài hạn đối với xã hội. AI có khả năng tái định hình giáo dục, công việc và cơ hội tiếp cận nguồn lực. Vì vậy, với vai trò là nhà sản xuất, ASUS nhận thấy cần đảm bảo những năng lực này không chỉ giới hạn trong một nhóm nhỏ người dùng mà phải được phổ cập rộng rãi và phát triển theo hướng bền vững.
Chiến lược đưa AI PC đến gần hơn với đông đảo người dùng là một phần trong cam kết đó. ASUS đang xây dựng danh mục sản phẩm đa dạng, hợp tác với nhiều đối tác địa phương và thiết lập các khu trải nghiệm thực tế (demo zone) để người dùng trực tiếp khám phá giá trị của AI trong các tình huống sử dụng cụ thể.
Hiện nay, ASUS cũng là thương hiệu duy nhất tại Việt Nam cung cấp laptop AI trên cả ba nền tảng lớn: Intel, AMD và Snapdragon, mang đến nhiều lựa chọn phù hợp với nhu cầu và phân khúc giá khác nhau.
Ranh giới giữa AI và vai trò không thể thay thế của con người
Phóng viên: Theo ASUS, đâu là ranh giới cần thiết giữa quyền năng của AI và vai trò không thể thay thế của con người trong quá trình ra quyết định?
Đại diện ASUS: Chúng tôi cho rằng AI trước hết là công cụ giúp nâng cao trải nghiệm hằng ngày của con người, đồng thời giảm bớt những công việc lặp lại để người dùng có thể tập trung vào các nhiệm vụ chuyên môn quan trọng.
Các dòng laptop AI của ASUS được thiết kế như một trợ lý thông minh, hỗ trợ tinh giản các tác vụ thường nhật, nâng cao khả năng sáng tạo và mang lại trải nghiệm làm việc mượt mà, trực quan và hiệu quả hơn.
Trong các cuộc họp trực tuyến, laptop có thể tự động cải thiện chất lượng hình ảnh và âm thanh, giảm tiếng ồn xung quanh và giữ người dùng ở vị trí trung tâm khung hình mà không cần điều chỉnh thủ công. Điều này giúp các buổi họp trực tuyến trở nên chuyên nghiệp và ít áp lực hơn.
Trong công việc hằng ngày, AI có thể hỗ trợ từ việc sắp xếp tệp tin thông minh, gợi ý nội dung theo ngữ cảnh cho đến tóm tắt ghi chú. Nhờ đó, người dùng tiết kiệm thời gian tìm kiếm và có thể tập trung vào những nhiệm vụ mang tính chiến lược hơn.
AI cũng hỗ trợ gợi ý ý tưởng, cải thiện hình ảnh và thực hiện các chỉnh sửa cơ bản, giúp quá trình sáng tạo trở nên dễ dàng hơn.
Ngoài ra, người dùng còn có thể cảm nhận những lợi ích rõ rệt khác như thời lượng pin dài hơn, hệ thống vận hành êm ái hơn và thiết kế nhẹ hơn. Các chipset tích hợp AI giúp tối ưu việc quản lý hiệu năng và tiêu thụ điện năng dựa trên thói quen sử dụng thực tế, giúp thiết bị hoạt động ổn định, bền bỉ.
Hiện nay, nhiều tính năng AI đã được tích hợp trực tiếp vào hệ điều hành trên các dòng Copilot+ PC, với các công cụ như Copilot, Recall hay Click-to-Do, giúp người dùng tìm kiếm thông tin, tóm tắt nội dung hoặc thao tác với dữ liệu một cách nhanh chóng và trực quan hơn.
Từ công nghệ thông minh đến đời sống tỉnh thức
Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo đang mở ra những khả năng mới cho đời sống và công việc của con người. Tuy nhiên, từ góc nhìn Phật học, trí tuệ không chỉ nằm ở khả năng xử lý thông tin hay tối ưu hóa hiệu suất, mà còn gắn liền với nhận thức, trách nhiệm và sự tỉnh thức trong cách con người sử dụng công cụ của mình.
AI có thể giúp con người làm việc nhanh hơn và hiệu quả hơn, nhưng việc sống sâu sắc hơn, giữ được sự cân bằng nội tâm và đưa ra những quyết định có trách nhiệm vẫn là năng lực thuộc về con người.
Vì vậy, thay vì đặt AI như một đối thủ hay sự thay thế, có lẽ điều quan trọng hơn là phát triển và sử dụng công nghệ theo hướng phục vụ con người, nuôi dưỡng sự tập trung, bảo vệ sức khỏe tinh thần và tôn trọng phẩm giá con người trong đời sống hiện đại.
Trong ý nghĩa đó, những nỗ lực xây dựng và phát triển hệ sinh thái AI minh bạch, lấy con người làm trung tâm và hướng tới lợi ích xã hội rộng lớn hơn có thể được xem là bước đi cần thiết để công nghệ không chỉ trở nên thông minh hơn, mà còn góp phần dựng xây tương lai bền vững và nhân văn hơn.
Thực hiện: Ngọc Linh
Bình luận (0)